O espazo SUDOE, cunha fonda tradición vitivinícola, representa a maior superficie de viñedo da Unión Europea e é líder mundial na produción de viño. Porén, esta actividade enfróntase a desafíos crecientes: o deterioro da saúde do solo, a acumulación de residuos lignocelulósicos (RLC) —como os restos de poda e os oruxos—, e o impacto ambiental derivado do uso intensivo de pesticidas e fertilizantes químicos. Neste contexto, o proxecto SOIL & WINE RESIDUES preséntase como unha resposta estratéxica para fomentar unha viticultura máis resiliente, sostible e aliñada cos principios da economía circular.
SOIL & WINE RESIDUES ten como finalidade impulsar un modelo produtivo vitivinícola baseado na sustentabilidade do solo e no aproveitamento ecoeficiente dos residuos do sector, sen necesidade de transportalos a plantas externas. O proxecto aspira a transformar os RLC xerados no propio viñedo en recursos útiles para rexenerar o solo, desenvolver bioprodutos de valor engadido e xerar enerxía renovable, reducindo así a dependencia de insumos externos e mellorando a saúde agroecolóxica do sistema vitícola.
Na súa fase inicial, o proxecto abordará un diagnóstico exhaustivo do estado actual do solo nos viñedos do espazo SUDOE, caracterizando a súa saúde, calidade e servizos ecosistémicos. Analizaranse os sistemas actuais de xestión solo-viñedo e o uso que se fai dos residuos vitivinícolas. Con esta base, identificaranse barreiras e oportunidades para implantar un modelo circular, e estableceranse dous pilotos —a escala de laboratorio e campo— onde se avaliará o impacto dos RLC na rexeneración do solo e na redución de pesticidas. Estes ensaios sentarán as bases para elaborar recomendacións de aplicación territorial, con potencial de replicabilidade en todo o espazo SUDOE.
O proxecto desenvolverase entre xuño de 2025 e xuño de 2028, cun orzamento total de 1.766.964 €, dos cales Paco & Lola xestionará 103.548,55 €. Está financiado polo programa Interreg Sudoe e conta cunha ampla rede de colaboración composta por 15 socios beneficiarios e máis de 90 socios asociados. O coordinador principal é o CSIC-MBG, e o proxecto aposta decididamente pola transferencia transnacional de coñecemento, o fortalecemento do tecido rural e a mellora da competitividade do sector vitivinícola fronte ao cambio climático.
